,,იმპერიის ორსულობა” (ზურა ოდილავაძე. ბაკურ სულაკაურის გამომცემლობა, 2013), ნაწილი II – ,,ხაშურის საავადმყოფოს ტუალეტის სურნელება”. გერმანულად თარგმნა მაია თაბუკაშვილმა. Sura Odilawadse Der Duft der Toiletten im Krankenhaus von Chaschuri

zura odilavadze12

 

ნარკომანიის ,,ფრონტზე” უკვალოდ გამქრალ ბიჭებს ვუძღვნი.

იხილე ტექსტი გერმანულად:

Odilawadse_Chaschuri_Leseprobe

 

 

 

 

 

 

 

 

Posted in Uncategorized | Leave a comment

ვლადიმერ სოროკინი: ,,იმედი უფრო პოსტსაბჭოთა ადამიანზე გამიცრუვდა, ვიდრე საბჭოთაზე“

zzz_by_nylonjuvenile

– თქვენ აქამდე ითვლებით რუსეთის მთავარ ლიტერატურულ მოვლენად უკანასკნელი 30 წლის განმავლობაში. თქვენ ხართ არათუ 1990-იანების, არამედ 80-იანების საბჭოთა  არაცენზურირებადი ხელოვნების პროდუქტიც კი. გამოდის, რომ მას შემდეგ რუსულ ლიტერატურაში პრინციპიალურად ახალი არაფერი გამოჩენილა. აქ რაღაც ისე არ უნდა იყოს.

იმავე კითხვით მივმართე ჩემ ძველ მეგობარს, გერმანელ სლავისტს იგორ სმირნოვს, ის კი მკაცრი პროფესიონალია. მან ლაკონურად მიპასუხა: ,,არ შემიძლია პოსტსაბჭოთა პროზის კითხვა. ის არ არის ორიგინალური“. არ შემიძლია მას არ დავეთანხმო, რადგან პოსტსაბჭოთა პროზა თითქოს აწყობილია წარსული მიღწევების ფრაგმენტებიდან. პრობლემაა. მეც, გადავშლი ხოლმე ახალ რომანს, ვკითხულობ 5 გვერდს და ვხურავ. არაფრით არ მაკვირვებს. თითქოს გამოდის, რომ არ არიან ავტორები? მაგრამ  ადამიანები ხომ წერენ, მათ გამოსცემენ, კითხულობენ. იმავე კითხვით მივმართე საშა ივანოვს, ლეგენდარულ გამომცემელს, რომელსაც ხელი მუდამ ლიტერატურულ პულსზე უდევს: სად არიან ახალი ლიტერატურული ვარსკვლავები? ის ამბობს: ,,იცი, ვლადიმერ, აქ საქმე არა ვარსკვლავებში, არამედ… თვით ცაშია“. ის სრულიად მართალია. თავად ლიტერატურისგან უკვე არ ელოდებიან ეგზისტენციალურ აღმოჩენებს, შოკს. მისგან ელოდებიან ან კომფორტს, ან ეიფორიულ ბურანს. რაც, ზოგადად, ერთი და იგივეა.

– რაოდენ აბსურდულადაც არ უნდა ჟღერდეს თქვენი პროზის მიმართ, ადრე თქვენ ადამიანი მაინც უფრო გაინტერესებდათ. ყველაფერი ინდივიდუმის გარშემო ტრიალებდა, იმ შემთხვევაშიც კი, თუ ის ამაზრზენი, საშინელი იყო. თქენ ცდილობდით გემუშავათ მასთან. შემდეგ კი თითქოს მიატოვეთ ადამიანი. მე ვიტყოდი, თქვენ ინდივიდუმში იმედგაცრუებული დარჩით.

დიახ, მე ვიტყოდი, რომ იმედი უფრო პოსტსაბჭოთა ადამიანზე გამიცრუვდა, ვიდრე საბჭოთაზე. რადგან საბჭოთა ადმიანში იყო გარკვეული იმედი – რომ ის ადრე თუ გვიან შეძლებს გადალახოს საკუთარ თავში, აი, ის ,,საბჭოური, მეტისმეტად საბჭოური“, რომ ეს წყობასთან ერთად დასრულდება. დღეს უკვე გასაგები გახდა, რომ XX საუკუნეში ისეთი მუტაციები მოხდა, რომელთაც თან ახლდა მასობრივი ტერორი, რომ, ფაქტობრივად, ამ საშინელი სელექციის გენეტიკურ მსხვერპლს – პოსტსაბჭოთა ადამიანს არათუ არ უნდა საკუთარი თავიდან გამოიჭყლიტოს ეს საბჭოური ჩირქი, არამედ, პირიქით, მას როგორც ახალ სისხლს, ისე აღიქვამს. მაგრამ ასეთი სისხლით ის ზომბი ხდება. მას არ გააჩნია უნარი შექმნას საკუთარი თავის გარშემო ნორმალური სოციუმი. ის ქმნის აბსურდის თეატრს.

– მოდით ვისაუბროთ იმაზე, რაც ამ ბორეტებას შეიძლება წინ აღუდგეს. გაირკვა, რომ ჩვენ სრულიად მოკლებულნი ვართ მშვიდობიან ეთიკას, არ გვაქვს მშვიდობიანი თანაარსებობის კონცეფცია.

საბჭოური მეგობრობა – ეს იყო გრანდიოზული თავის მოტყუება, რომელსაც ხელისუფლება ახალისებდა. ჩვენში მეგობრობა მუდამ იძულებითი, ხელოვნური იყო. მე ვფიქრობ, რომ ჩვენ დღესაც ერთ-ერთ ყველაზე ატომიზირებულ, დაშორიშორებულ საზოგადოებაში ვცხოვრობთ. იცი, რაც უფრო ვშორდები დროში საბჭოთა პერიოდს, მით უფრო მახინჯად და საზიზღრად მეჩვენება ის. ეს მართლაც ,,ბოროტების იმპერია“ იყო.

DSC_0001

საბჭოთა წარსული არ იქნა დასაფლავებული დანიშნულ დროს, ე.ი. 1990-იან წლებში. ის არ დაასამარეს, და ის აღსდგა ასეთი მუტირებული და, იმავდროულად, ნახევრადგახრწნილი სახით. და ჩვენ ამჟამად ამ ურჩხულთან ერთად უნდა ვიცხოვროთ. ის მეტად მოხერხებულად გააღვიძეს მათ, ვინც კარგად იცოდა მისი ფიზიოლოგია, ნერვული ცენტრები. ამ ცენტრებში საჭირო ნემსები ჩაარჭვეს. აი, ასეთი სამამულო ,,ვუდუ“. ვშიშობ, ამ ექსპერიმენტის შედეგები კატასტროფული იქნება…

ზურა ოდილავაძე. 2015 წელი

Posted in Uncategorized | Leave a comment

«Не было человека более странного, чем Берроуз»

william-burroughs-london-1988-_1_-pic668-668x444-94171

Документалист Аарон Брукнер рассказал о фильме «Берроуз», объяснил феномен популярности американского классика и признался, что ему автор «Голого завтрака» приходится кем-то вроде дедушки.

Впервые фильм Говарда Брукнера «Берроуз» был показан на Нью-Йоркском кинофестивале в 1983 году – в присутствии героя, великого американского писателя, автора «Голого завтрака» Уильяма Берроуза. После этого картина – единственный большой документальный фильм о классике контркультурной прозы — была показана всего несколько раз. Брукнер умер от СПИДа в 1989-м, и на этом история «Берроуза» прервалась, пока за восстановление фильма не взялся племянник режиссера – документалист Аарон Брукнер. В прошлом году на Нью-Йоркском кинофестивале состоялась премьера ремастированной копии картины, а в начале лета показы с аншлагами прошли на московском фестивале фильмов о музыке Beat Film Festival. В октябре команда фестиваля вновь устраивает показы «Берроуза» – на сей раз по всей России – в рамках программы Beat Weekend. «Газете.Ru» удалось связаться с Брукнером перед тем, как фильм его дяди будет показан Москве, Воронеже, Владивостоке и других городах.

Как вам кажется, что сегодня вообще значит фигура Берроуза для США и для остального мира?

– Есть множество вариантов ответа на этот вопрос, но самое интересное, по-моему, в том, как долго ему удается оставаться контркультурной иконой – уже почти 70 лет. Он был звездой уже в 50–60-х, когда вдохновлял юных (моложе, чем сам Берроуз) Гинзберга и Керуака. И в то же время сегодня я встречаю людей совершенно других взглядов, которых тоже захватывают его проза и биография – по совсем другим причинам, чем 50 или 20 лет назад. Я думаю, что просто в последние лет сто у нас не было человека более странного и удивительного, чем Берроуз. Он, знаете, что-то вроде, как это сформулировать…

Абсолютного чудака?

– Да, верно. Ну то есть, как вы можете быть более чудным, чем Уильям Берроуз?! Парень из сент-луисской аристократии, который писал дико странные, сложные для понимания книги. При этом гей, наркоман, случайно застреливший свою жену, отшельник… Но знают об этом стремном типе вообще все люди на Земле, несмотря на то что он писал об извращениях, странных механизмах, наркотиках и так далее. Мне было страшно интересно, честно говоря, как такой человек мог стать настолько популярным даже у людей, ни разу не открывавших его книг. Ответ легко получить при просмотре любого интервью, во время которого понимаешь, что этот очень, очень странный человек прожил долгую жизнь в согласии с собой.

А если он смог, то чего мне-то бояться? В этом и заключается его феномен – он сказал, что совершенно нормально мыслить не, как все, и чуть глубже проникать в суть вещей.

Как я понимаю, Берроуз с большим энтузиазмом участвовал и в производстве, и в продвижении фильма…

– Да, совершенно верно. Больше скажу: фильм вообще не получился бы, если бы герой не был настолько открыт любым идеям и вообще – открыт. Это связано с тем, кстати, что между Берроузом и Говардом моментально возникло полное взаимопонимание – знаете, как это бывает. Причем Берроуз очень четко понимал, что он человек совсем не для всех, на протяжении жизни на него вылился не один ушат не самой лицеприятной критики, далеко не всем было дано по-настоящему его понять. Но здесь все сложилось таким образом, что он совершенно доверился Говарду, которому был дан полный карт-бланш. И, кстати, когда я просматривал материалы для фильма, там были какие-то дико трогательные не вошедшие в финальную версию куски, где Берроуз отлично проводит время со съемочной группой, члены которой его сильно младше. Эти кадры тоже многое говорят о герое: он был, среди прочего, по-настоящему веселым и, как ни странно, теплым человеком. Таким, как у нас в фильме, вы его больше нигде не увидите.

Мне еще кажется важным напомнить современному зрителю, что тогда, в отличие от нынешней эпохи инстаграма, снимать кино было куда труднее: нужна была тяжелая камера, пленка…

– Точно. Какие-то вещи чисто физически не удавалось сделать – поэтому в том числе работа над «Берроузом» шла так долго. В отличие от прямолинейных фильмов братьев Мэйслес, популярных в те годы, Говард смешал множество разных техник: там есть и съемки самого Берроуза в привычном окружении, и эпизоды, где он играет своих персонажей, и еще очень много всего. Цель была в том, чтобы максимально полно выразить Берроуза на экране, и естественно, что фильм получился необычным. Даже ненормальным. Ну вы сами представьте, приходите вы к Берроузу и говорите: «Я хочу снять про тебя нормальный фильм». Что он ответил бы?

«Ты с ума сошел? Я ненормальный! В моей жизни не было ни-че-го нормального, понимаешь? Это невозможно!»

Был, кстати, случай во время съемок, когда какая-то телекомпания хотела сделать парадный портрет Берроуза – он был в ярости.

Расскажите, что изменилось в вашем отношении к Берроузу по сравнению с временами, когда вы первый раз о нем узнали?

– Знаете, это очень смешно, но Берроуз для меня всегда был кем-то вроде дедушки – постер фильма все мое детство висел в доме дедушки и бабушки в Майами. Поэтому у меня в этом смысле очень отдельный опыт восприятия – отличный буквально от всех остальных зрителей. То есть, понимаете, его огромный портрет (фото Кейт Саймон) все детство висел на стене среди прочих фотографий. Потом я посмотрел фильм на VHS и лишь после этого впервые прочел его произведения. К тому моменту у меня уже был сформировавшийся образ доброго дедушки, очень веселого и доброго, и это ощущение остается со мной по сей день, книги его с меня не стряхнули. Кстати, что касается книг, то тут, на мой взгляд, есть еще один важный момент: Берроуз едва ли не единственный писатель, читая которого, ты слышишь не собственный голос, а его. Во всяком случае, для меня это именно так.

Нынешняя ремастированная версия чем-то отличается от оригинала? Может быть, в нее попали найденные вами в архиве Говарда фрагменты?

– С точки зрения композиции и содержания наша версия, конечно, ничем не отличается от той, что сделал Говард, – это было принципиально, поскольку цель была в том, чтобы передать оригинальное видение автора. Изменения коснулись разве что цветовой гаммы некоторых сцен. Дело в том, что в те годы ты мог печатать фильм либо на черно-белой пленке, либо в цвете. Из-за этого черно-белые эпизоды на цветной пленке выглядели так себе. Сейчас мы с Томом Дичилло, который работал на фильме оператором, добились в этих местах прекрасной монохромной гаммы. Дополнительные же материалы выйдут, я надеюсь, в декабре – вторым диском издания Criterion Collection. Там действительно есть что посмотреть для фанатов Берроуза – например, разговор о времени и пространстве с Брайаном Гайсином (английский художник и писатель. ).

Мне, как и многим поклонникам Берроуза, конечно, интересны подробности известных и шокирующих фактов его жизни: убийство жены, отношения с сыном. При этом в фильме они так далеко от начала, что кажется, что до них и вовсе дело не дойдет. Можете как-то это объяснить?

– Говард думал о том, что и как он хочет донести до аудитории. Именно поэтому фильм начинается с выступления Берроуза на шоу Saturday Night Live, где его объявляют как величайшего писателя из ныне живущих. Говард, кстати, вставил этот эпизод в последний момент, но это было принципиально – сразу заявить масштаб своего героя, объяснить, что речь пойдет о великом человеке. А после этого картина логичным образом углубляется в детали биографии, причем рассказывает о ней подробно, плавно подводя к тем трагическим событиям, о которых вы спрашиваете. Это, по-моему, сделано потому, что для верного восприятия этих историй необходимо сначала узнать человека, как следует рассмотреть и понять его.

Когда вы выпустили картину через день после столетия Берроуза в прошлом году, у него был какой-то прокат? Или это был единичный показ?

– Получилось забавно: судьба ремастированного фильма очень похожа на судьбу оригинала. Тогда, в 1983-м, Говард и Берроуз провели показ на Нью-Йоркском кинофестивале, а потом поехали с ним в тур. Картину увидели в 25 американских городах, потом были показы в Германии, Франции, Японии… Когда же я решил выпустить ремастированную версию, то быстро понял, что мне не хватает денег, и запустил краудфандинговый проект – и вы не представляете, какой была реакция. Люди со всего мира – буквально из Великобритании, Франции, Японии – писали, как для них важен Берроуз и как они хотят увидеть фильм. В 2014-м мы сделали премьеру там же, где все начиналось, – на Нью-Йоркском кинофестивале, а после этого фильм отправился в тур по Америке, его показывали по всей стране. И сейчас этот тур продолжается: «Берроуз» уже был в Германии, Англии, Франции, вот теперь еще и в России. Больше и желать нельзя, верно? Просто фантастика.

Tonnis_-_William_S._Burroughs_3_

И последний вопрос. Вы много рассказали о том, как работал Говард и его коллеги, и сами снимаете документальное кино. Что вы могли бы посоветовать молодым документалистам?

– Чуть помедленнее! (Смеется.) На самом деле, это правда. Сейчас очень легко взять камеру, которая есть в каждом телефоне, и начать что-то такое снимать, но очень важно при этом смотреть настоящую документалистику, вроде того же «Берроуза». Это нужно для того, чтобы понимать, каким должны быть ракурс, композиция – где ставить камеру, грубо говоря. Мне в этом смысле страшно повезло: я не только окончил киношколу, но и общался с Джармушем и Дичилло, которые научили меня идти от истории. Они всякий раз думают, с какой точки нужно снимать сцену, чтобы максимально точно донести смысл? Сейчас про это часто забывают, потому что фильм можно сделать очень быстро, но ни в коем случае нельзя забывать о разнице между любительским видео и настоящей режиссурой.

Именно это я и имею в виду, когда говорю: нужно давать себе труд остановиться и подумать, о чем ты действительно хочешь рассказать и как лучше это сделать.

В конечном счете, если заиметь такую привычку, творческая жизнь станет гораздо легче, поверьте.

 

Posted in Uncategorized | Leave a comment

СЕКС – ВЕЛИКАЯ ВЕЩЬ ТОЛЬКО ТОГДА, КОГДА БОЛЬШЕ НЕЧЕМ ЗАНЯТЬСЯ ЧАРЛЬЗ БУКОВСКИ

first_1987_09_interview_0043

В честь дней рождения Чарльза Буковски и Шона Пенна мы публикуем монолог писателя, который для Interview в 1987 году записал Пенн, «актер и поэт» (именно так его тогда называли журналисты). Вопросы: ШОН ПЕНН

Об алкоголе

Алкоголь – возможно, одна из величайших вещей на Земле, и мы неплохо ладим. Он разрушителен для большинства людей, но не для меня. Все то, что я создаю, я делаю, пока пьян. Даже с женщинами. Это облегчение, потому что я, в общем-то, довольно робок и замкнут, а алкоголь позволяет мне быть этаким героем, широко шагающим сквозь время и пространство, совершая все эти геройские поступки… Так что я люблю его… да!

О женщинах и сексе

Женщины такие обидчивые, думают, они особенные. В этом их проблема… Секс – великая вещь только тогда, когда больше нечем заняться.

О Поэзии

Поэзия – это фальшивка. Она слишком переоценена. Это куча хлама. Почти все стихи – это чепуха. Это надувательство, подделка. Но не пойми меня неправильно, было несколько хороших поэтов. Один из них китаец, его звали Ли По… Так и запиши, что я говорю: поэзия — это дерьмо, позорище.

О Шекспире

Он нечитабелен и переоценен. Но люди даже не хотят этого слышать. Понимаешь, ты не можешь покуситься на святое. Шекспира пронесли сквозь века. Ты не можешь сказать, что Шекспир – говно. Если что-то существует с давних пор, то все эти снобы так и прирастают к нему, как прилипалы. Если снобы чувствуют, что что-то защищено, то они прилипают к этому. И когда в этот момент ты говоришь правду, они бесятся. Они не могут этого вынести. Ты нападаешь на их мышление. Мне это противно.

О котах

Хорошо иметь целую кучу котов вокруг. Если чувствуешь себя плохо — посмотри на кошек, тогда тебе станет лучше, потому что они все знают, знают таким, какое оно есть на самом деле. Их ничем не удивишь. Они просто знают. Они спасители. Чем больше у тебя котов, тем дольше ты проживешь. Если у тебя сто котов, то ты проживешь в десять раз дольше, чем если бы у тебя было только десять. Однажды это обнаружится, и люди станут заводить по тысяче кошек и жить вечно. Это в самом деле смешно.

О людях

Я не слишком-то смотрю на людей. Это мешает. Если долго смотришь на кого-то, то начинаешь становиться похожим на него. Люди… По большей части я могу обойтись и без них. Они опустошают меня, а не наоборот. Я не испытываю уважения ни к одному человеку. Из-за этого у меня бывают проблемы… Я вру, но поверь мне, это правда.

О славе 

Она разрушительна. Она шлюха и сука, разрушитель на все времена. Слава по-настоящему ужасна. Она меряет тебя по общему знаменателю, и от этого мозги работают уровнем ниже. Никуда не годится.

Об одиночестве

Я никогда не был одинок. Бывало, я сидел в комнате и чувствовал себя убийственно, я был в депрессии, мне было так херово, что хуже просто некуда, но я никогда не допускал мысли, что кто-то может зайти в комнату и помочь мне… Одиночество – это что-то, что никогда меня не беспокоило, потому что я всегда чувствую этот ужасный зуд одиночества. Он присутствует на вечеринке, на стадионе, полном радостного народу, – так что и там я ощущаю одиночество. Цитируя Ибсена: «Сильнейший всегда самый одинокий».

Тупые люди собираются с тупыми людьми. Пускай отупляют себя. Я никогда не страдал от необходимости пойти куда-нибудь вечером. Приношу извинения миллионам, но я никогда не был одинок. Я люблю себя. Я – самое лучшее развлечение из того, что у меня есть. Давайте пить больше вина!

О красоте

Нет такой вещи, как красота, особенно в человеческом лице, в том, что мы называем физиономией… Это мираж обобщения. Люди думают, что определенные лица красивы, но на самом деле они таковыми не являются, математически равны нулю. Настоящая красота, конечно, исходит от характера, а не от того, какой формы брови. Большинство женщин, которым я говорил, что они красивы… Ужас, они выглядели как супницы.

Об уродстве 

Не существует такой вещи, как уродство. Есть вещь, называемая недостатком или дефектом, но внешнего уродства не существует…

О прессе

Я из тех, на кого любят понападать. «Буковски омерзителен!» – это веселит меня. «Он ужасный писатель!» – и я улыбаюсь еще больше. Мне это нравится, я как бы кормлюсь на этом. Однажды кто-то сказал мне: «А знаешь, они преподают тебя в таком-то и таком-то университете». У меня челюсть отвисла. Не знаю… Быть настолько распространенным – это ужасно. Чувствуешь, что сделал что-то не так. Я наслаждаюсь плохими вещами, сказанными обо мне. Это увеличивает продажи и злит меня. Я не люблю, когда все хорошо, потому что я сам хороший. А злоба? Да, она дает дополнительное пространство.

О смелости

Настоящая отвага подавляет воображение и заставляет людей делать то, что они должны делать.

О боли

Когда я был ребенком, у меня были большие нарывы и меня сверлили. От этого ты становился устойчивее к боли. Это не храбрость – если ты получил определенное количество физической боли, то дальше ты становишься спокойнее, это развитие, приспосабливание.

О вере в бога

Вера хороша для тех, у кого она есть. Только не надо грузить этим меня. У меня веры в моего водопроводчика больше, чем в вечную жизнь. У водопроводчиков хорошая работа, они поддерживают сток дерьма.

О морали

Я сейчас произнесу странный термин: добро. Не знаю, откуда оно берется, но я чувствую, что от рождения в нас есть какая-то частичка доброты. Я не верю в бога, но я верю в эту доброту, которая как стержень проходит сквозь нас. Ее можно воспитать. Всегда происходит что-то волшебное, когда на автостраде, набитой машинами, кто-то вдруг освободит для тебя место, чтобы ты перестроился в другой ряд… Это обнадеживает.

Об интервью

Это сбивает с толку, как будто тебя за руку схватили. Так что я никогда не говорю всей правды. Я люблю поиграть и пошутить немного, поэтому я выдаю немного дезинформации, чтобы поразвлечься и наговорить чепухи. Если хотите узнать обо мне, никогда не читайте интервью. Это в том числе.

Шон Пенн

 

 

 

Posted in Uncategorized | 1 Comment

რომანი ,,ორპირი – თბილისი – სტოკჰოლმი“

YDA Wignis

რომანი თანამედროვე საქართველოში მცხოვრები მამაკაცის დავით (,,ჯორდანო“) ვაშაკიძის ამბავს მოგვითხრობს. ტექსტში გადმოცემულია პიროვნების განვითარების პროცესი, რომელიც, პირველ ყოვლისა, გულისხმობს საბჭოეთიდან გადმოყოლილი მითოლოგიური, უკრიტიკო და ბატონ- ყმური ცნობიერების დაძლევას.

მამაკაცის ცხოვრებისეულ გზას ორი ძალა წარმართავს: 1. სურვილი, იყოს მნიშვნელოვანი და 2. სექსუალური ლტოლვა. ეს უკანასკნელი გულისხმობს შემდეგს: კაცს სურს მუდმივად იღებდეს საწინააღმდეგო სქესისგან ყურადღებას და გრძნობდეს თავს სასურველ სექსუალურ პარტნიორად. ჩვენთან ცხოვრების ეს მხარე მიჩქმალულია, არა და, ის იმდენად მნიშვნელოვანია მამაკაცისთვის, რომ დიდწილად პირველს – ,,სურვილს, იყო მნიშვნელოვანი”-ც კი ჯაბნის.

წიგნი ქალისა და კაცის სასიყვარულო ურთიერთობებზე, ქართული სექსუალური რევოლუციის თავისებურებებსა და ,,ქართველების კისერზე გამობმულ ლოდზე“ – ფარისევლობაზე მოგვითრობს. მამაკაცისა და ქალის ურთიერთობებზე, სექსზე თხრობა არ გახლავთ რომანის თვითმიზანი. სექსუალური რევოლუცია, ხომ არა საწოლში, არამედ, პირველ ყოვლისა, ცნობიერებაში უნდა მოხდეს. შესაბამისად, ამ თემის დღის სინათლეზე გამოტანაც, საზოგადოების გახსნას ისახავს მიზნად. ჩვენი არასაკმარისად ჩქარი განვითარების მიზეზი, ისევ საკუთარ თავში უნდა ვეძიოთ – სწორედ ტოტალიტარული ცნობიერება, იგივე მითოლოიური აზროვნება თუ ფარისევლური მორალი არ გვაძლევს სწრაფი წინსვლის საშუალებას.

მოვიყვან კიდევ რამდენიმე მიზეზს, რის გამოც მამაკაცისა და ქალის ურთიერთობების თემა, განსაკუთრებულ აქტუალობას იძენს საქართველოში. ადამიანი დარწმუნებულია, რომ არაფერია სიყვარულზე ადვილი და მისი უნარი ჩვენში ბუნებრივად დევს. ამგვარი შეხედულება მცდარია, რადგან სიყვარული უდიდესი ხელოვნებაა და მას ისეთივე სწავლა სჭირდება, როგორც ნებისმიერ სხვა ხელოვნებას, ვთქვათ: მუსიკას, ფერწერას თუ საექიმო საქმეს. მით უფრო საჭიროა ამ ხელოვნების ათვისება პოსტსაბჭოურ საზოგადოებაში, სადაც მამაკაცისა და ქალის ურთიერთობებში ჯერ კიდევ ბევრი რამ არის დასახვეწი. მამრის ისედაც ბუნებრივი მოწოდება ,,მონადირეობისადმი” მეტად გაზრდილია ქართველ მამაკაცში. მიზეზი ცნობილია – მანკიერი აღზრდით გამოწვეული ინფანტილიზმი, მისგან გამომდინარე ეგოიზმი და შესაბამისად ჭეშმარიტი სიყვარულის განცდის უუნარობა. სწორედ სიყვარულისადმი  მოუმზადებლობის გამო, ქართველი მამაკაცები ქალს აღიქვამენ, როგორც დასაპყრობ, მეორეხარისხოვან ობიექტს. არც საზოგადოებრივი აზრი კიცხავს კაცის ღალატს, მის პოლიგამიურობას, პირიქით, მას ,,მაგარი, წარმატებული კაცის” სტატუსს ანიჭებს. ამრიგად დღეისთვის, ქართულ საზოგადოებაში ქალის როლის საგრძნობლად ამაღლების მიუხედავად, ქალის უთანასწორობა კაცთან ჯერ კიდევ გადაუჭრელ პრობლემად რჩება.

ქალისა და კაცის ურთიერთობასთან ერთად, რომანი ეხება თანამედროვე საქართველოს ყოფის ბევრ სხვა მხარეს: მის ,,სულს“ – ეკლესია და სულიერი მწვრთნელები; ,,თავს“ – მმართველი ელიტა და ხელისუფლება; ,,კიდურებს“ – იგივე რიგითი მოქალაქეები და ხალხი; აგვისტოს ომს; ელიტარულ კლანებსა და პოსტსაბჭოური საზოგადოების ავტორიტეტებს… და რომანის მთავარი თემა – საბჭოური ინერტულობისა და უიმედობისგან გამოსვლა. ეზოში პლანის წევისა და ლუდის სმის ფონზე, დომინოს ჭახუნისა და მორიგი მთავრობის გინების დასრულებიდან – პიროვნული განვითარებისა და წარმატებისკენ სწრაქფვის გზა.

წაგებული და უიმედო მდგომარეობა არ არსებობს – ამბავი იწყება ორპირში მიგდებული მომაკვდავი სნეული ,,ჯორდანოს“ ისტორიით, გრძელდება მისი დედაქალაქში გადმოსვლით და ბოლოს, 2020 წელს ნობელის პრემიის მინიჭებით. ადამიანი მუდამ ახალი მწვერვალისკენ უნდა მიისწრაფვოდეს – სწორედ მაღალი მიზნები განაპირობებენ დიდ საქმეებსა და მაღალ მიღწევებს.

P.S.

კარგად მოგეხსენებათ გამომცემლობების მძიმე ფინანსური მდგომარეობა. ამ მიზეზით, სანამ წინა ტირაჟი სრულად არ გაიყიდება, გამომცემლობა ვერ იწყებს ავტორის შემდეგ ნაწარმოებზე მუშაობას. წიგნი შეგიძლიათ, შეიძინოთ შემდეგ მაღაზიებში: ,,ბიბლუსი“ (სახლში მიტანის სერვისი – 032 2 48 68 44); ,,სანტა ესპერანსა“, ,,ბაკურ სულაკაურის გამომცემლობის მაღაზია“ (ტელ. – 2 422 422; აღმაშენებლის გამზ. 150) და სხვ.

ზურა ოდილავაძე, 2015, მაისი

Posted in Uncategorized | Leave a comment

ალენ დელონი ცხონდა!

მალე მაყურებელი იხილავს ფილმ-პატერიკს – ,,ამბავი ცხონებისა მამისა ჩვენისა წმიდა ალენისა დელონისა“. რეჟისორი სურრეალისტი გენო.

ფილმი იწყება ალენის მძიმე ბავშვობით – დედა ბოზი, მამა ალკაში, მორფინისტი და-ძმა. გარშემო – დაუნდობელი კაპიტალისტები და გაძვალტყავებული ფრანგი პროლეტარიატი. მდინარე სენის სანაპიროზე ახალგაზრდა ალენ დელონი ხვდება საეჭვოდ მოტასავე, მაგრამ ჯერ კიდევ ქალიშვილ ბრიჯიტ ბარდოს. პარიზისთვის დამახასიათებელი, დაგუბებული მოწყენილობისა და აუტანელი ერთფეროვნების გამო, ყმაწვილკაცი იძულებულია გარყვნილების მორევში გადაეშვას… მას თავს არ ანებებს სავსებით წმინდა ჟერარ ფილიპი და ბილწი ცხოვრების ტიპიკონში ამხელს – ,,ფანფან ტიტა“ ცდილობს დაცემული ახალგაზრდა ჭეშმარიტების გზაზე დააყენოს. ალენი სინანულში ვარდება – ჟერარის ლოცვით ის ვეღარ დადის და მუხლმოდრეკილი დელონი მხოლოდ მეტანია-მეტანია გადაადგილდება. ბოლოს და ბოლოს ალენი ფარული მართლმადიდებელი ხდება, მას ,,ფანფან ტიტა“ ნათლავს…

ერთხელ, დილის ლოცვის შემდეგ, პრესის მიმოხილვისას ალენ დელონი საქართველოს ნომერ პირველი მოქალაქის ფოტოს გადააწყდა. გამოჩენილი ფრანგი მსახიობი გაოგნებისგან გაშეშდა – გასაოცარი მსგავსებაა – ეს ხომ ,,ფანფან ბიბია“, ახალი ჟერარ ფილიპი-II!.. ალენი ძონძებში იმოსება, ტანზე ჯაჭვებს იკეთებს და საქართველოსკენ ფეხით მიემართება. ჯერ ერთმორწმუნე ძმებს მოინახულებს და წმინდა რუსეთს მოილოცავს.

…დარიალის ხეობით შემოდის. სურს, გერგეთის სამებაში კურთხევა მიიღოს, მაგრამ ბერები ტაძარში არ უშვებენ, ფრანკომასონის მიერ სიწმინდეების შებილწვას ერიდებიან – მათ არაფერი იციან ალენის ფარული მართლმადიდებლობისა და მძიმე, მაგრამ მაცხონებელი ჯაჭვების შესახებ. დელონიც კრინტს არ ძრავს, ის სალოსობს. ,,ტფილისში“ დიდებით შემოსვლა, პაატა ბურჭულაძე… საპატრიარქოშიმიღება პატრიარქთან, მუხლმოდრეკა, ცრემლიანი აღსარება – ალენი საბოლოოდ გმობს ბრიჯიტ ბარდოსა და ფრანგ ,,გეებს“, პურითა და წყლით მშრალ მარხვას იწყებს  და ლოცვად დგება…

აი, ის უკვე განსპეტაკებულია და ამიტომ ნებართვა ეძლევა მოინახულოს საქართველოში რეინკარნირებული ნათლია ჟერარი – ნიცშე- მგმობელი ,,მესია“. ალენი ,,ბროლის სასახლისკენ“ მიემართება, სოლოლაკის აღმართში ,,მამა მზის“ უშველებელ გორგოლაჭებიან ხატს მიაგორებს, ჯაჭვები ტანს უსერავს… დაცვის ბიჭები, ჩხრეკა… მეტალის ინდიკატორი კივის! ალენი განიმოსება. მოაქვთ ,,სვარკის“ აპარატი და ჯაჭვებს აჭრიან. გულჩათხრობილი დელონი მაცხონებელ მეტალთან განშორებისას ქვითინებს … მაღალი აუდიენცია, დიდი მეტანია, ხელზე მთხვევა და ნათლიასთან გულითადი ჩახუტებაც კი! ხანგრძლივი საუბარი ხელოვნებაზე, ფილოსოფიასა და ამ დარგებში საფრანგეთის სამარცხვინო ჩამორჩენაზე…

ფილმის დასასრულს, გაბრწყინებული ალენი ვრცელ ინტერვიუს აძლევს გაზეთ ,,ასავალ-დასავალს“. შემდეგ ის ტელეკომპანია ,,ობიექტივის“ ეთერით ხელისუფლებას მოუწოდებს, გახსნას ,,ჟვანიას საქმე“, სასწრაფოდ აღადგინოს სამართლიანობა, დაგმოს ,,ლგბტ“ აღლუმები და მკაცრად გააკრიტიკოს ფრიდრიხ ნიცშე!

   ალენი ამაღლებას იწყებს. ისმის ანგელოზთა გალობა: ,,ოსანა მაღალთა შინა! ოსანა… ალენია, შენ დეიღუპე საცხააა!..“

სიურელისტი გენოსიურელისტი გენო. 2015 წელი, თებერვალი.

Posted in Uncategorized | 6 Comments

იმპერიის ორსულობა. სპექტაკლი – ,,ორ ცეცხლს შუა” (დასასრული)

94802054_BAUHOUSEVonnegutსცენა მერვე. ,,პუტჩისტები” და გენერალი იგორ გიორგაძე

ჩემს საყვარელ ტახტზე ვწევარ, ავადმყოფი ომის იარებს ვიშუშებ. მამა მმკურნალობს, ფეხზე  ნატყვიარ, დაჩირქებულ ჭრილობას მიხვევს, ცხვირს კეფიდან  თავის ადგილზე აბრუნებს. მე და შარა ვაგრძელებთ პლანის ნაძვის ხეების და არყების განადგურებას. ერთი კვირა არაა გასული რაც ,,ზვიადისტებმა” დაგვტოვეს და კვლავ სამთავრობო ჯარების შეჩვეულ ჭირს ვუძლებთ, ,,მხედრიონის” კიბოსთან ერთად.

შუადღისთვის, შარამ გაურკვეველი წარმომავლობის ვტარიაკები მოათრია. ვტარიაკი – სხვისი მოხმარებული წამლის ნარჩენებია, ანუ მორფინისტის ნასუფრალი ძვალი. უკეთესი არაა, რა  გაეწყობა, მეორადს მოვიხმართ. ვითომ ტანსაცმელი თუ მიდის, წამალს რა უშავს როო? ვხარშეთ, ვადუღეთ, ვწურეთ და რაღაც მივიღეთ. ასეთ ნაგავს დიმედროლ-რელანიუმს თუ გაურევ და რაც იქნება-იქნება, ერთი ტაბლეტი ნორფინი მაქვს სადღაც საიდუმლოდ გადანახული. ადრეც ვეძებე, ვერ ვნახე, არც ამჯერად მწყალობს ბედი. არა და, რომ მახსოვს? დიმედროლს დავამატებ. ოც კუბიანი ბაიანი აივსო, ჩემ დამწვარ ვენებში ამდენის უდანაკარგოდ შეყვანა არ გინდა?!  შარამ ბაბოჩკით ქარგვა დაიწყო. ჯერ კისერი – ვერ შევიდა, გამხმარია! მტევნები, ტერფები… არა რა, შენი…, სკდება! გავისისხლე, ხელ-ფეხი დამისივდა. ამოვედით ბარძაყზე, რაღაც ლურჯი ზოლები კი ჩანს… ეგ არი – ბაბოჩკამ კანტროლი მისცა, შავი სისხლი შემოვარდა მილში!

– ბიჭო, ზურია, რაცხა ბრახუნია წინიდან?

– მიდი კაცო, მიდი! ვინ უნდა იყოს, მაგათ დედაც, ნელა, არ გასკდეს! ჰო, აი ეგრე, ნუ ჩქარობ!

– ოჩილა, დეინგრა სახლი!

როგორც ყველას სამტრედიაში, სახლის უკანა, სამზარეულოს მხრიდან გვაქვს შემოსასვლელი. ჩვენც ამ უკანა ოთახში ვდგევართ. მე – ტრუსებში (როგორც შარა ეძახის – შარვლის მეგობარში), შარა – ბაბოჩკიანი ოციანით ჩემს წინაა ჩაცუცქული. რა დროს სტუმარია, ასეთი საპასუხისმგებლო მომენტია, ბოლო კუბები შედის!

– მიდი, ბიჭო, შეიყვანე, მეტი არ დამნგრევია არაფერი. ნელა, ნუ ჩქარობ, კარი ჩაკეტილია. შემოუვლის სახლს, სად ტრაკში წავა! ოუ, ოუ, მწვავს რა! გაბერა შენიი!

უცებ ურდულზე გადაკეტილი სამზარეულოს კარი შემოინგრა! შემოცვივდნენ ოთხნი თუ ხუთნი! ავტომატებით ხელში. უცაბედი თავს წადგომით გაოგნებულს, დიმედროლ-რელნიუმით  გაბრუებულს ისევ კალაშნიკოვის შავი ლულა მიყურებს. მერამდენედ?! კარგი რა, ჩემს მეტი ამ ქალაქში არავინ ცხოვრობს?!

შარას კონდახები ისეთი ძალით დასცხეს, მეზობლის ეზოში გადაფრინდა, მე მხოლოდ  დამიზნება მერგო წილად და ბრძანება – ,,ჩაიცვი, შე მორფინისტო!”. სახლის ძარცვას შეუდგნენ, დარბიან ორივე სართულზე. ზემოთ არაფერია, პარკეტის და კედლების გარდა, ავეჯიც კი თითქმის არ დგას, რადგან, ან მშობლებმა გამოაგზავნეს თბილისში, ან მე გადავახურდავე წამალში. ქვემოთაც მსგავსი მდგომარეობაა. ამ მათხოვრებმა კონდინციონერები გამოაგდეს, ჩემ საყვარელ სამოსს ეცა ერთი. რბილი ტყავის, მაგარი მოწითალო ყავისფრით ფრანგული ფეხსაცმელი მქონდა და ცისფერი ,,La Costa”-ს პულოვერი. ადგილზევე მოირგო, ძველი, თავისი სუნით მე დამიტოვა. აი, იმის სახელი კი დავიმახსოვრე – ,,ინდაურა“, მაგრამ რად გინდა? ომის ბოლოს სხვამ დამასწრო და ჩააძაღლა!

მივედით სულ ერთი კვირის მონატრებულ მილიცია-კომენდანტურაში. რატომღაც სამტრედიის პროკურორთან, დალისთან შემიყვანეს – აბა შენ იცი როგორ წესიერად მოიქცევიო და პასუხებს კარგად გასცემო, გენერალ გიორგაძესო! ვაა, ბარო ოჩილ, რა დონეზე ხარ გასული, დაკითხვაზე ,,კგბ”-ს გენერალთან აყავხართ! საკუთარ თავთან ავმაღლდი, ასე ვთქვათ, დამნაშავის ამპარტავნებამ შემიპყრო! გაპრანჭული, წითელ საცხიანი, ოქროებით დახუნზლული პროკურორი – დალი; გაბრუებული, ნოეს მუშტით ჩალურჯებული ცხვირ-პირით და მისივე მეოხებით, ფეხზე სახვევით დამნაშავე – მე; შტიკ-ნოჟიანი ავტომატით შტერი და ვერცხლისმოყვარე ბადრაგი – ,,ნუ პაგადი” – მივუყვებით დიდების გზას! აი, კარები გაიღო და ამობრწყინდა ის – მზე-ჭაბუკი ლუბიანკიდან, იგორ პანტელეიმონის ძე გიორგაძე! ,,ნუ პაგადი” გარეთ დატოვეს. ფინია ძაღლივით უყვარს ,,უფროსების” კარებთან დგომა – ,,უფროსის” ლომკაშია კაცი, რა ქნას?!

საკმაოდ დიდი კაბინეტი. საწერ მაგიდასთან ზის რგვალთვალება, შემელოტებული, შუახნის მამაკაცი უსერიოზულესი გამომეტყველებით, ისეთით, თითქოს ჩვენ საუბარში სობოლოოდ და გადაჭრით უნდა გაირკვეს – ღირს კი ამ ქვეყნად ცხოვრება? ჰა?! თუ, ტყვნა და შიმშილი! მე და ლამაზმანი პროკურორი ვსხდებით, იწყება საუბარი. ანკეტური მონაცემები, ერთსვლიანი დებიუტი – е2-е4… სანდომიანი, შემპარავი ხმით მწვანე სამხრეულებიანი გენერალი აკეთებს დამანგრეველ სვლას ლაზიერით, ,,დეტსკიი მატს” მისვამს, თავისი გამწვანებული ტვინით – მაჩვენებს ჩემ წერილს ზვიად გამსახურდიასთან!

– ჩვენ ხელში ჩაგვივარდა თქვენი მიმართვა ზვიადისადმი, რას ნიშნავს ყოველივე ეს?

ბიჭო, ჩემი საკანში დაწერილი პოემა არ მიუცია ვიღაცას?! ოხ ,,ნუ პაგადი” შენი ძალად წესიერი დედას… ! ეს იდიოტი, ინსტრუქციის თანახმად, რომელიმე თავის უფროსს აჩვენებდა. თუმცა, აწი რაღა მნიშვნელობა აქვს, მაგრამ ,,ნუ პაგადი”, მაინც შენი დედას შევეცი!

– რას ნიშნავს და დახვრეტის შემეშინდა და დავწერე რა… რა მოხდა როო?

– Это всё сказки! სიმართლე ილაპარაკეთ!

გენერალმა კუც გამოიყვანა და მიტევს. რით გინდა უპასუხო? მე მხოლოდ ერთი ჯაგლაგი ცხენი მყავს, ნაცემი მხედრით და დადიმედროლებული მეფე.

– სიმართლეს ვამბობ. ცხვირი ნახეთ რას მიგავს, აი, ფეხშიც დამჭრეს…

– Это всё комуфляж! მე სიმართლე მინდა მოვისმინო თქვენგან!

აუფ, დაქაჩა დიმედროლმა! იგორს მეორე კუ გამოჰყავს, იკავებს სტრატეგიული მნიშვნელობის დაფის შუაგულს. მეც ვღიზიანდები, მაგრამ საწვავი მაკლია, ვერ ვარ, რომ უნდა ისეთ ფორმაში:

– რა გითხრათ, ვერაფრით დაგეხმარებით.

– მაშინ მე გეტყვით სიმართლეს, ხოლო თქვენ დაფიქრდით, ღირს კი ჩვენთან თამაში? Итак – ჩვენი მონაცემებით თქვენ ხართ ზვიად გამსახურდიას საიდუმლო აგენტი!

ქიშშ! ესეც შენ, უბრალო კი არა – საიდუმლოო! როგორია, რას დაუპირისპირებ – მატი?!

აბსურდის წინააღმდეგ ხომ არგუმენტები არ არსებობს. ეჰ, ისევ ჩემი გაძვალტყავებული ცხენი უნდა ვაქციო თოხარიკად.

– რა აგენტი, თქვენ ხომ არ გაუბერეთ?! ცხვირი ნახე, ფეხი, ვაა!

– შენ როგორ ელაპარაკები გენერალ გიორგაძეს?!

წამოიკივლა დალი პროკურორმა და ორი- სამი მიწიდან ამოსული ბაკლანი თავის ჩვეულ საქმეს გულმოდგინედ შეუდგა…

– წაიყვანეთ! იფიქრე, იფიქრე, მალე შევხვდებით!

ახლა ამან დაიჩემა ,,იფიქრე, იფიქრე, მალე შევხვდებით“! ,,მოვალ,  მოვალ, მოვალ…“ – ლოთის მოშხამული შლაგერი კვლავ დატრიალდა დადიმედროლებული მეფის თავში… ვზივარ, ოღონდ ადინოჩკაში. გარე სამყაროსთან, როგორც სახიფათო სპეც-აგენტს, კავშირი არ მაქვს. არც სიგარეტია. აუფფ, რას ქაჩავს დიმედროლი! უფფ, კისერშიც მიჭერს. სხვა რა გზაა, დავიძინებ.

მაშინ პირველად ვიგემე ,,მწვანე” დაკითხვის თავისებურებები. გაღვიძებენ უსისტემოდ, სადისტურად, სხვადასხვა დროს, რათა ვერ შეძლო თვალის მოხუჭვა, ხოლო თუ მაინც მოახერხე, ძილი შფოთიანი უნდა გქონდეს. ხან  სამზე დაგიძახებენ, მერე თითქოს განებებენ თავს და სულ ნახევარ საათში წამოგაგდებენ ახალი დაკითხვისთვის, შემდეგ შესვენება და მოულოდნელად ხუთზე იწყება იგივე. მიზანი – დაძაბულობას ვეღარ უძლებ და წერ ,,მწვანე” გენერლებისთვის სასურველ ჩვენებას.

ჩემი და პანტელეიმონოვიჩის დაძაბული პარტია გრძელდება, პოზიციურ ბრძოლას დასასრული არ უჩანს. ის მიჩემებს – აგენტი ხარო, მე ვუმეორებ – აბა, ჩიტები შენა გყოლია-თქო და ვართ ასეთ თამაშში. ყოველი ასეთი მონაკვეთი ჩემი ზედაპირული ცემა-ტყეპით მთავრდება. ამ გაღვიძება-დაკითხვებმა ისე დამქანცა, ვატყობ, კაპიტულაციისკენ მიდის საქმე. რა ვიღონო? ,,ღირს კი ასეთი ცხოვრება”? – ახლა გიორგაძისეულ კითხვას მე ვუსვამ საკუთარ თავს. დილის ხუთი-ექვსია, ტკბილად მიმელულა თვალები და დამიძახეს – ბიჭო, არ იძინებს ეს  შობელძაღლი, მთელი ღამე მე მდარაჯობს?! წამოვდექი, მივლასლასებ, რაღაც უნდა ვქნა…

შევედი, დავჯექი, დაიწყო შიზოფრენიკების ჭადრაკი.

– რა მოიფიქრეთ, ბატონო ზურაბ?

ვაა, ეს ბატონო, რაღაც ახალია, ესეც გადამწყვეტი შეტაკებისთვის ემზადება? ნუთუ მე გადავღალე?!

– რაზე? არა ვარ აგენტი და რა უნდა მომეფიქრებინა? დაჭ-რი-ლი ვარ და ნა-ცე-მი!

– კარგით, რახან ასე ჯიუტად უარყოფთ თქვენს როლს ,,ზვიადისტურ” დაზვერვაში, გავხსნი კარტებს და მოგახსენებთ, რომ ჩვენც, как говорится, не лыком шиты!”. იცით, რას ეფუძნება ჩვენი მტკიცებულებები, გარდა თქვენი დაშიფრული წერილისა და მასში მითითებული შეხვედრის აუცილებლობისა?… მოიცათ ამოვიკითხო… მმ… ა, აი! ,,(დაწვრილებით, პირადად შეხვედრისას მოგიყვებით)”… საინტერესოა, ეს ფრჩხილები რას უნდა ნიშნავდეს?.. კარგი ვაგრძელებ სხვა მტკიცებულებების შესახებ. ჩვენ დავათვალიერეთ თქვენი სახლი და აღმოვაჩინეთ ფრიად საინტერესო რამ!

– რა, წამალი ხომ არ გიპოვიათ?! ერთი ნორფინი შევჩურთე სადღაც, ვერაფრით ვერ ვპოულობ?!

– არა, ნუ მაბნევთ თქვენი ნარკოტიკებით, არ გამოგივათ! ჩვენ აღმოვაჩინეთ, რომ ქვედა სართულისგან განსხვავებით, ზედა სართული, სადაც ჩვენი მონაცემებით მდიდრული ავეჯი იდგა, ამჟამად ცარიელია! რატომ?!

– რატომ?..

– ჰა, ჰა, საქმეც მაგაშია! რატომ და თქვენ ზუგდიდში საემიგრაციოდ ემზადებოდით!

ვაჰ, შენ აგაშენა ღმერთმა! ამდენი ხანი ამას მიმალავდი, ამიტომ არ მაძინებდი, შე მართლა ტვინგამწვავებულო, შენი დებილიი..! შეხედავ, გონიერ ადამიანს ჰგავს. მწვანე საუწყებო ,,პაგონს” მძლავრი ფესვი გაუდგია იგორის თავში.

– რაა?! ზუგდიდში საემიგრაციოდ?! ზუგდიდში რაღა მინდოდა?!

– აი, ეგ თქვენ უნდა გვითხრათ და ზვიად გამსახურდიას ზუსტი სამყოფელიც მიგვითითოთ!

მოკლედ, მუდმივი ქიშის მდგომარეობაში ვყავარ ამ კაცს! სანამ საკადრის პასუხს გავცემდე, და მატს ჩავუსვამდე, და პარტიას დავუმთავრებდე, და მაგრად მცემდნენ, და ქვემოთ საკანში ამომამწყვდევდეს, უნდა ვათოხლო ამ ტვინ-დაობებულს! აზრი კი საკუთარმა წამალ-ალკოჰოლ-მოწყურებულმა ტვინმა მომაწოდა.

_ … ეჰ, ვატყობ მომიწევს დანებება… Как говорится, თავს ზემოთ ძალა არააო. გენერალ, თქვენ გაიმარჯვეთ!

– Наконец-то! აი, ასე არა სჯობს?! გისმენთ…

– რა და… ბევრია მოსაყოლი, ფხიზლად გამიჭირდება, წამალი უნდა მაგ ამბავს!

უიმედოდ ვუყურებ, მთელ სამეფოს ვითხოვ, რათა ნაკლები მივიღო…

– წამალი არა და არაყს კი მოგცემთ, ოღონდ სიმართლე! არა?

– სიმართლე?! გეკადრებათ, მე ტყუილი არ ვიცი! მომეცით და დავიწყოთ რა!

მოიტანეს – სამედიცინო სპირტია! მაგიდაზე უდგას დაწახნაგებული შუშის ,,გრაფინი”, წყლით სავსე. ამ საუწყებო სოც-ავანგარდის ნიმუშს, თავს პატარა თლილ ჭიქიანი ხუფი უმშვენებს. ეჰ, სად ნახავ კიდევ ასეთ სილამაზეს!

ჩამოასხა ორმოცდაათი გრამი, მაწოდებს… მეორეს აღარ მომცემს, ახლა რასაც მოვასწრებ და  დახლი დაიხურება.

– სპირტია ვითომ? აბა ერთი, რა ბოთლია ეგ?

– Слово офицера!  აი – ,,Спирт Медицинский. 96%”!

– ერთი წუთით ბოთლი ვნახო, ხომ იცით, სიფრთხილეს თავი არ სტკივა – რაც არ უნდა იყოს დაზვერვის გენერალთან მაქვს საქმე! ვუყნოსო აბა…

უცებ მივიყუდეე! ორასიანი ბოთლი ჩავცალე, თვალის დახამხამება ვერ მოასწრო, ისე! ეგრევე გამეხსნა.

– ესე იგი, ზუგდიდში საემიგრაციოდ ვემზადებოდი, არა-ა?! ჰა?!

– დიახ, დიახ! ზემოთ სახლი ცარიელია, как каток, хоть шаром покати.

– თქვენ თუ იცით, სამტრედიაში რაზე ვარ ჩამოსული?

– რაზე, აბა თქვი!

– კურტ ვონეგუტის წაკითხვა უნდა მოვასწრო და მერე ნანიტა ვნახო…

– ვიინ?! ნანიტა ვინღაა, გამსახურდიას სვიაზნოი აგენტი?!

– ბიჯო, ამხელა კაცი ხარ, ამოდენა პაგონები გარტყია, შენ ხომ არ გაჟრიალებს, ჩვენი ძმა?! ჰა?! რა მინდა ზუგდიდში საემიგრაციოდ, ისედაც დღეში სამჯერ მიწევს ბარიგასთან ნორფინზე ჩასვლა! ეგეც არ იყოს პარიზია, თუ ნევილი, ემიგრაციის ამბავში?

– Даа…опьянел агент Гамсахурдиа…

ეჰ, დროა დავუმთავრო პარტია. ვინ თქვა, მეფით და მხედრით მატი არ ისმებაო?!

– კარგად მისმინე, შე ვონეგუტო! აგენტიც ხარ და ყლეზეც დამეხიე, თუ გინდა რა! არ გამიტრაკა საქმე!

ერთი კვირა მირტყეს, მერე მობეზრდათ და ,,მხედრიონელი” ჯექსონას თხოვნით გამომიშვეს. სახლში საყვარელი, უწყინარი და უსაფთხო საწოლი მელოდა…

იმხანად საბოლოოდ მივხვდი, თუ რას ეფუძნებოდა მანამ სადღაც მთვლემარე, სულის სიღრმიდან უეცრად ამოტივტივებული ჩემი სიმამაცე. მძიმე ცხოვრებისეულმა გამოცდილებამ ცხადად დამარწმუნა ერთ ძველისძველ ჭეშმარიტებაში – ადამიანი ნებისმიერ გაჭირვებას ჯერ ეჩვევა, თანდათან ეგუება და შემდეგ მოთმინებით უძლებს. ფეხებით რომ დაკიდონ, იმასაც კი! ხშირ შემთხვევაში, ის არა მხოლოდ მორჩილად იტანს უბედურებას, არამედ მასთან ბრძოლაში გამარჯვებულიც გამოდის! თავიდან, შემოთავაზებული წესებით იწყებ თამაშს, ხოლო დროთა განმავლობაში შენში მანამ დათრგუნული ღირსება, თავისუფლების სული ათმაგი ძალით იღვიძებს. სრულიად უწყინარი ადამიანი, ერთი შეხედვით მშიშარაც კი, ექსტრემალურ პირობებში, წრთობის შედეგად იძენს უნარს, დაძლიოს საკუთარი სიმხდალე. სათანადო პირობების თუ საჭიროების შემთხვევისას გმირობაც ჩაიდინოს და თავიც გაწიროს სხვისთვის! თან უხეში ხდები, ცხოველს ემსგავსები და შემოთავაზებულ წესებს ასე უფრო უძლებ.

მე წინასწარ ვიცი – რაც უნდა ცუდი რამ შემემთხვეს ან რაიმე თავზარდამცემი ამბავი შევიტყო, შევეჩვევი, ის ყოველდღიურობად იქცევა და გავუძლებ. დამატებით ამგვარი გამოცდილება მომცა ომმა – უბედურება, რომელიც საყოველთაოა და მხოლოდ შენ არ გეხება, გაცილებით ადვილი ასატანია. თუ სხვასაც უჭირს, ნაკლებად განიცდი პიროვნულს, რადგან ერთი დიდი უბედურების წნეხი ბევრზეა გადანაწილებული. ასეც შეიძლება ითქვას – როდესაც არაფერი გაქვს დასაკარგი, გარდა საკუთარი უბადრუკი, მობეზრებული არსებობისა, თავგანწირვაც ადვილია.

 

სცენა მეცხრე.  თბილისის ბინა და კურტ ვონეგუტი   

   ომიანობის ხანაზე თითქოს ყოველივე მოვყევი, ყველა გმირის ბედ-იღბალი მიმოვიხილე. ერთი რამ დარჩა გაურკვეველი – რა ხვედრი ერგო ჩემ მაგიდაზე მოთავსებულ კურტ ვონეგუტის სტაფილოსფერ ტომს? სულაც არ იქნება გასაკვირი, თუ ამხელა მოთხრობიდან ინტელექტუალური მკითხველი, მხოლოდ ამითი დაინტერესდება.

… 1993 წლის 31 დეკემბერს წალენჯიხის რაიონის მიკარგულ სოფელ ხიბულაში, საქართველოს პირველი პრეზიდენტი ზვიად გამსახურდია, ,,გიორგაძეებისგან“ დევნით დაღლილი, ქანცგაწყვეტილი და მარტოსული, მოკლეს თუ თავი მოიკლა. ,,წმინდა გიორგის“ ორდენით გამშვენებულმა ცკ-ს მდივანმა ედუარდ შევარდნაძემ კი, ჩვეული კომუნისტური სიმტკიცით, ჯერ ,,ზვიადისტები“ დაიჭირა-დახვრიტა, ხოლო შემდეგ ,,გვარდია“-,,მხედრიონს“ დაერია და წამებაში სული ამოხადა. დადგა ერთის მხრივ, უშუქობის, შიმშილისა და სიცივის, პარაფინის სანთლის, ნავთისა და ალკოჰოლის სურნელით გაჟრენთილი კუპონების და მეორეს მხრივ, დაკაიფებული კანონიერი ქურდებისა და დაპურებული ,,ელიტის“ ,,საყოველთაო სტაბილურობის“ ეპოქა. ,,ზვიადისტებად“ და ,,პუტჩისტებად“ გახლეჩილი ერი მუდმივი მეორედ მოსვლის მოლოდინის რეჟიმში ცხოვრებას შეუდგა…

ერთი სიტყვით, ომი დასრულდა, მე თბილისში ჩამოვედი. რაღა თქმა უნდა, გამოსწორება ვერ მოვახერხე და ლოთობას შევყევი. გავიდა წლები… ცხოვრების ამ მონაკვეთზე მხოლოდ მოგვიანებით დავწერე. მაშ ასე, ,,რატომ ვერ წავიკითხე ,,მან” კურტ ვონეგუტი?

…ზურა მარტოდ- მარტო ეგდო ვაკის ცარიელ ბინაში. წლები ისე გადიოდა, ერთადერთი ქალი, რომელსაც ზურა ხვდებოდა, ზოია იყო, ჩვენი უბნის ლომბარდიდან. რისთვის, გასაგებია – მობილურს და საქორწილო ბეჭედს უტოვებდა ,,ზალოგში” და აღებული ფულით წამალს ყიდულობდა.

გავიდა დრო, მობილური და ბეჭედი სადღაც გაუჩინარდა. საკმარისი დოზის შოვნა სულ უფრო ჭირდა და ზურა ოჯახის ნივთებს მიადგა. ჯერ ,,კუზნეცოვის” ჭურჭელი და მშობლების ნაჩუქარი ინგლისური სერვიზი გაყიდა ვერცხლის დანა-ჩანგალთან ერთად, შემდეგ ,,სუხოი მოსტის” ქორვაჭრებს ავეჯი გაატანა კაპიკებად. ასე ამბობდა – ნივთები შენ უნდა იხმარო და არა პირიქითო.

ბოლოს, დაჭერებითა და ცემებით დაღლილი ზურა კვლავ არაყს მიუბრუნდა. და აი, მოხდა სასწაული – მეგობრებთან დაბადების დღეზე მისულს ნანა დახვდა. ისაუბრეს, შემდეგ გოგო სახლამდე მიაცილა. მეორე დღეს კი, ნანა სახლში დაადგა:

– ზურა, რა გეშველება? რა დღეში ხარ, ბიჭო, ხედავ? სხვები რომ მეუბნებოდნენ, არ ვიჯერებდი. გააფრენ ამდენი სმისგან, შე საწყალო! თუმცა მეტი რაღა?

– მაიცა, რა, გავაფრენ არა!  მშვენიერ ჭკუაზე ვარ! პროსტა, წამალი გათავდა და არაყზე გადავჯექი. ახლავე აგიხსნი ყველაფერს, აზრზე უნდა მოგიყვანო სანამ დავიბრიდები.

შენ მაქს ბროუდის პონტში ჩემი ნაწერები შეაგროვე და გამოაქვეყნე, ნებას გაძლევ!

უყურე, აგიხსნა! ესაო, ისაო, მოკლედ გეტყვი – ჩემი შენდამი გრძნობები, თუ რაც არი – დადებითი ემოციებია, თანაც ძალიან დადებითი! ემოციები კიდე, იმართება ენდორფინებით. კაროჩე, მაგრად მევასები ტო, მაგრად! ყურადღებით მომისმინე! ანესთეზიოლოგი  ვარ, ხომ გახსოვს?

– შენ თუ გახსოვს, შენ?!

– არ გინდა, მოეშვი, მომისმინე – ნაღდია! ადამიანის ტვინში განთავსებულია სიამოვნების სეიფი. ნარკოტიკის შეყვანისას წამალი ქურდივით შედის ოთახში, სადაც დამალულია დადებითი ემოციები და მორგებული გასაღებით აღებს სეიფს. ფაქიზი სიამოვნება იფრქვევა სანახიდან და სისხლის მეშვეობით იღვრება ორგანიზმში, სხეულის ყველა უჯრედი იწყებს ნეტარებაში ჩაძირვას… გადის დრო და ზურაც კაიფშია! ანუ ჩვეულებრივ დადებითი ემოციების მართვა მორფის მსგავსი ნივთიერებით – ენდორფინით ხორციელდება და მას ადამიანის ტვინი გამოყოფს. აზრზე ხარ?! – ადამიანი თავისთვის აწარმოებს საკუთარ მორფს! ნარკოტიკი პროსტა, ზუსტად იმეორებს ბუნების გზას და ანაცვლებს ტვინში გამომუშავებულ ენდორფინს.

ამ თემაზე საუბარიც კი, ზურას ეიფორიაში აგდებდა. შთაგონებულს თვითონვე უკვირდა საიდანღაც გაჩენილი მჭერმეტყველების. რაც წლებია არ ელაპარაკა, სულ ერთბაშად მოინდომა:

– ისმის კითხვა – სად ღმერთი, სად მორფი?! პასუხი უბრალო და სადაა – ღმერთმაც კი, ,,რომელმან შექმნა სამყარო, ერთითა წამისყოფითა“, საკუთარი ხელით შექმნილ ბუნებაში ვერაფერი ნახა თეთრი, ქათქათა ყაყაჩოს – Papaver Somniferum- ის გამხმარ წვენზე უკეთესი, რათა ჩვენი განცდები ემართა! ამ საკითხში ისიც კი უძლური შეიქნა და იძულებული გახდა დათმობებზე წასულიყო – აიღო და დაუტოვა ადამიანებს ეს პანდორას ყუთი. აი, ნანიტა, სადაა დამალული უდიდესი საიდუმლო! ღმერთი აზრზე მოვიდა – მორფზე კარგი სხვა არაფერია, გაიგე?!

– გავიგე, გავიგე…

– ჰოდა, სიყვარულები და სმის მოთხოვნილებაც მსგავსი კლასის ენდორფინებით იმართება. აქედან დასკვნა – იმიტომ დავლიე ვისკი, რომ დიდი ხნის ჩამკვდარი გრძნობები გავაცოცხლო, გავაასკეცო! ახლა კი დავაყოლებ სიგარეტს, მერე შენ ჩაგეხუტები და ენდორფინებიც გამომეყოფა! ასეა, ჩემო ნანიტა, ასე. ისე, შენც მორფინისტი ხარ, ოღონდ პატარა დოზებზე ზიხარ და სხვა ყველანიც – ,,ნორმალურები და ფრიად დადებითები” ნარკუშები ა-რი-ან! ოღონდ თქვენს პატარა ტვინებს, ასეთივე პატარა ემოციების გამო, ძალიან მცირე დოზები ჰყოფნის, თქვენი მიკრო-ტვინები რომ აწარმოებენ, იმდენი, აბაა! პროსტა მორფინისტებს ერთი ნაკლი აქვთ, თქვენთან შედარებით. დიდი დოზების შეყვანით ისინი თრგუნავენ ტვინის ენდორფინულ ცენტრს და ამიტომ არიან საწყლები უხალისოდ. დადიან საცოდავები ლომკაში სიქაგამოცლილები. ასე ვარ მეც…

– თუ არაყიც იგივე მოქმედებისაა, რაღაზე გაგიჟებს? რეები ქენი, გახსოვს?!

– დაბადების დღეზე? ისე რა…

– ომის შემდეგ პირველად გნახე და ,,გეპაკაზუხებოდი“, ვაა! მაიცა ტო! აგიხსნა დასალევზე და მერე ნახავ, თუ არ ვარ მართალი. უყურე!  ალკოჰოლის შემთხვევაში რა ხდება: ქურდი შედის იგივე ოთახში, ანუ ემოციების სანახში და რადგან გასაღები ანუ მორფი არა აქვს, ამტვრევს სეიფს, ნუ ,,ფომკით” რა. მოუთოკავი, უხეში, მსხვრევისგან დამახინჯებული ენერგია ერთბაშად გადმოედინება ორგანიზმში! ალკაშურ თავდაჯერებულობას, ჭეშმარიტ კაიფამდე, სიამოვნების რაღაც მთავარი კომპონენტი აკლია. სამაგიეროდ, იგი იძენს აგრესიულ-სექსუალურ, ახვრულ იერს! შედეგიც სათანადოა – ბოროტი ხდები, ტო! შემდეგ, მალევე – 15-20 წუთში იჩუტები. ჩალიჩობ ბოლომდე გაცალო უკვე გატეხილი სეიფი ნარჩენი, მახინჯი ემოციებისგან. გიწევს დაამატო ,,განსხვავებულები” და ვისკები. შხამის დოზა გწამლავს და ღორივით თვრები! სასურველ შედეგს მაინც ვერ აღწევ. ბრაზდები და იწყება შარიანი ჩხუბები. ასეა ეს ამბავი, ჩემო ნანიტა-ა… ჰო, კიდე, იცი – ვინ გაარკვია, ვინ?! ეგებ საზოგადოების ,,უარყოფითი” ნაწილი ამგვარი თანდაყოლილი ენდორფინო-დეფიციტით იბადება, ჰა? ეჰ, მაიცა დავლიო, თორე ავტირდები… ტეხავს, თანაც მაგრად.

– ვაა, ჩემი საყვარელი ვონეგუტი? წაიკითხე, ხო მაგარია?!

წლებია ნარინჯისფერი წიგნი თავთან ედო. აღარც ახსოვდა. მაგრად შერცხვა! ნანა ხომ ძველი მეგობარია, სულ აქებდა – რა ჭკვიანი, განათლებული ბიჭი ხარო.

   – მაიცა რა, რა დროს ვონეგუტია?! ვონეგუტის დედას არ შ…ი! მე მატიას რუსტი ვარ, მატიას რუსტი! მე ვცდილობდი ყველასთვის ამეხსნა, თუ რა ჯოჯოხეთში ვარსებობთ ჩვენ… მე მინდოდა ავფრენილიყავი და როგორც გერმანელი პილოტი ,,წითელ მოედანზე“ ისე, თქვენს ტოტალიტარულ გულებზე რბილი დაშვება გამეკეთებინა. შემდეგ თვითმფრინავიდან გადმომხვტარიყავი და მეთქვა – აი, ხედავთ, მე ყველა საჰაერო თავდაცვას დავუძვერი, ის მხოლოდ ტოტალიტარული ქიმერაა. ნუ შეუშინდებით ნურაფერს, ხმა ამოიღეთ!

ბევრი ვეცადე, მაგრამ როგორც მატიასი, სადაც ჩავფრინდი, ყველგან შემიპყრეს და იზოლაციაში მომაქციეს. თუმცა, ვინ იცის, შეიძლება მომავლისთვის, როგორც რუსტი, მეც შემიყვანონ ტოტალიტარიზმის მნგრეველთა ოქროს სიაში. მოკლედ, არაღიარებული მატიას რუსტი ვარ – მფრინავი, რომელიც ვერ ჩამოაგდეს!

– ეჰ, აქამდე კიდევ რაღაც იმედი მქონდა. შენგან არაფერი არ გამოვა! წავედი რა…

– არ გინდა ეგეთები! სად მიდიხარ, მარტო მტოვებ?! კარგი წადი, მაგრამ იცოდე, თავს მოვიკლავ, თუ არ მომისმენ! სულ დამაკომპლექსე ამ ვონეგუტით, ტო! როდის წამეკითხა? არ მეცალა, მძაფრსიუჟეტიან სპექტაკლში ვთამაშობდი!

– ზურა, ვონეგუტი რა შუაშია?! ისე ვთქვი.

– კაი, მომისმინე, აღარ ვახსენებ. ჯერ იყო და სამოქალაქო ომი არ გათავდა! ორ ცეცხლს შუა მოვექეცი – ხან ,,ზვიადისტები” მიჭერდნენ, ხან კიდე ნაბოზვარი გენერალი გიორგაძე მცემდა. მოკლედ, გრუშასავით ვიყავი! მგონი ადრეც მოგიყევი, რეებიც გადამხდა, ისე მცემეს ცხვირი მომძვრა და ყურთან გადახტა! მერე სამტრედიაში ლოთი ქობალია გადამეკიდა – წარმოიდგინე, საკუთარ დახვრეტას დავესწარი, რაღაც სასწაულით გადავრჩი, ტო! მაიცა, ერთი ჭიქაც ჩავარტყა…

ჰო, სად გავჩერდი-ი? ა, რა ის უნდა იყოო…ეეე…ვონეგუტი წაკითხული რომ არ გქონდესო, მე მეუბნები ტოო?! არა გრცხვენია?! რატომ არ მაქვს გადაბულბულებული, არა? სანამ კითხვა მაგრად მიყვარდა და შემეძლო, ანუ 30 წლამდე, ვონეგუტი ,,ესესერში“ არავინ იცოდა, მარტო ვონეგუტმა იცოდა ამერიკაში – ვონეგუტი ვარო. ჰოდა, ჩემო დაიკო, მთავარია სიყვარული და გაგება! მეც რა მექნა, გავედი ქუჩაში და ავყევი შავურ ამბებს. მიუწვდომელი ლიტერატურის გამოცემა მერე დაიწყო. მეც ვიშოვე და თაროზე ჩამოვდე რა… ისე, რატომღაც მახსოვდა მწვანე ფერის ტომი იყო ოქროსფერი წარწერით და… ახლა ვუყურებ, სტაფილოსფერი არ გამხდარა, ვაა?! მერე-ე, ისევ მორფი და ვოდკა, და ვოდკა-ა, და შავი, და ლუდი-ი, და ვისკი-ი, და ვოდკა-ა, და პლანი-ი… ეგ ისე, მისამღერივით.

– გაჩუმდი, ნუ გამაგიჟე! რეებს ბოდავ!.. ზურა, არ გინდა იმკურნალო?

– მეე ტოო?! რა დროს მკურანალობაა, დაინგრა ქვეყანა! ფრანკო-მასონები გვიტევენ, არ გვაცლიან ,,გაბრწყინებას”, მთელი მსოფლიო გვეჩალიჩება, ,,ქართული ფასეულობები” უნდა დაგაწეროთო და რა ვიცი, ათასი პრობლემაა! ახლა გეკითხები – ასეთ დაკავებულ კაცს ვიღაცა ვონეგუტისთვის მეცალა, ტოო?! უწამლოდ, რა დროს ეგაა, ცხოვრება აღარ მინდა! მოვიცლი თითქოს ვონეგუტისთვის, ან ლომკაში ვარ ან ისეთ პახმელიაზე ვიჩითები… არა დედას! ნუ აი, რა გითხრა, ნუ, არ ვიცი! ბევრი გაფრენები და გარიაჩკები რა. თან ვწევარ და ვონეგუტი მელანდება რქებით და ვირთხები აზის თავზე, ხელში გველები, ბევრი გველები! ამასობაში დიდი რელსებიანი ,,თოვლის კაცი” მოდის და თავში მირტყამს. მართლა მომივიდა, არ გჯერა? სამი თვე ვიწექი ყბამოტეხილი ქუთაისის რეანიმაციაში! მავთულები გამიყარეს ყბებში, კბილებს შორის, მერე ზედა და ქვედა ყბა ერთმანეთს მიაბეს… ვიწექი ასე, უსიტყვოდ, ჩუმად. ამასობაში დავბრძენდი, დავდინჯდი და შემიხორცდა. ორი თვეა, რაც გამომწერეს. ,,დიდი ვონეგუტი” უკნიდან მომეპარა და თავში, რას ჩამარტყავდა აბა, თუ გამოიცნობ? ჰა?! ვერ გამოიცანი-ი! ნაღდი რუსული ფოლადის, სამმეტრიანი ლიანდაგი მგლიჯა ტო! მატარებელი რო დადის ზედ და ასე იძახის – გრუხუნნ-გრუხუნნ, გრუხუნნ-გრუხუნნ, ტუუ-უ, ტუუუ-უ!”

– კიდე კარგ ჭკუაზე ხარ! მაიცა, ორივემ ჩაგარტყა?

– არა, შე სლაბო, არა! ,,თოვლის კაცი” და ,,დიდი ვონეგუტი” – ერთია. ჰოდა, ეს ,,გრუხუნ-გრუხუნი”-ი მომხვდა თავში! და გამისკდა თავი-ი… ეს არის პირველი თავი მოთხრობისა – ,,რატომ ვერ წაიკითხა ზურამ კურტ ვონეგუტი”. გაგრძელება შემდეგ ცხოვრებაში… ისე, ვაპირებ დავწერო ყველაფერი, რაც იყო. უხ, მე ამ საბჭოთა კავშირის და რუსეთის დედას შ…ი, არ წამართვეს მთელი სიცოცლხე! ძმაკაცმა მითხრა ნარკომანიაზე – ეგ თემა აღარაა აქტუალურიო. ღმერთმაც ქნას, მაგრამ ჩემი და ჩემი თაობის ცხოვრება აღარ ითვლება? მე მაინც დავწერ და, თუა აქტუალური, თუ არა და ამ ჩემს… იმას რა!

ასე რომ, ჩემო ნანა-ნანიტა, ვონეგუტი კი არა, თავიც რომ მომყვა აქამდე ისიც ბევრია! მოგწონვარ ეგეთი, მოგწონვარ, არ გევასები და… წადი რა, ნება შენია… თუ არ გინდა. მე მართალი გითხრა, მაგრად კი მიყვარხარ! იცოდე, ძალიან მაგრად! ისე, სიყვარული თუ გამიღვიძებს ემოციებს, ყველაფერს თავს დავანებებ… მე ვიყო, არაკაცი! პირობას გაძლევ, შენი გულისთვის მთებს გადავატრიალებ!

ზურას ცრემლი მოადგა. არყის ბოთლი აიღო – ცარიელია! გულჩვილობის დასამალად კედლისკენ მიაბრუნა თავი. ნანა მიუახლოვდა, მხარზე დაადო ხელი და მალევე წავიდა. შეუმჩნევლად მაგიდაზე ფულიც დატოვა. კარის მოხურვისთანავე ზურა გადმოტრიალდა, თავი წამოწია. ფული აიღო – ეჰო – ამოიძახა და მაღაზიაში არაყზე დაეშვა…

2000 წლის ოქტომბერს, დილით ავუარე, გარდაცვლილი დამხვდა. ისე მაგრად მომკვდარა, ისე ნაღდად, რომ ბიჭებმა, თითქოს, დავასაფლავეთ კიდეც… ჯერ იყო და საბჭოურმა ჭაობმა მოუკლა ემოციები და ამის გამო წამლით სჭირდებოდა ენდორფინების დეფიციტის შევსება. აბა, საკუთარი გრძნობებისთვის არ ემკურანალა? თუ კომკავშირულ კრებებზე მოხარშული კარტოფილივით გდებულიყო და თევზივით ეცხოვრა?! მერე იმპერიას მტანჯავი კრუნჩხვები დაეწყო – მშობიარობა სასტიკი შეტევითი ტკივილებით, სამოქალაქო ომის საშინელი ჭინთვა, სისხლდენა და ცივი, უშუქო, არყით გაჟღენთილი ჩვილის დაბადება. ,,დედა სსრკ“ მშობიარობას, ზურა კი სმას გადაჰყვა…

დასასრულს, ერთ გარემოებასაც განვმარტავ – რა ბედი ეწვია ნანიტას, ბოლო მიზეზს, რომლის გულისთვისაც კიდევ ღირდა ზურას სიცოცხლე? გარდაცვალების შემდეგ, მის მობილურზე უნახავთ მესიჯი, დაახლოებით ამგვარი ტექსტით: “Mivfrinav New-iorkshi. Voneguti waikitxe?🙂 Rodisme shevxvdebiT, imedia…Gk. Sheni Nanita”.

ახლა ვიღაც იკითხავს, სულელია ეს კაციო, საკუთარ თავზე თუ მოთხრობას წერს, როგორღა მოკვდაო? უბრალოდ, თავიდან არ გავამხილე – მე კი მოვკვდი, მაგრამ სხვა დაიბადა და მან დაწერა. ის მოკვდა, ეს სხვა კი განაგრძობს ცხოვრებით ტკბობას, მის მობეზრებას და ყოველდღიური ყოფისგან დაღლას.

დიახ, მე ,,მეც“ ვარ და ,,ზურაც“, და კიდევ ბევრი, უამრავი ,,მეც“. ადამიანის მთავარი ნიჭი, მისწრაფება, მიზანი განვითარება და წარმატებაა. ამიტომ ადამიანი ცვალებადია. ცხოვრების გარკვეულ ეტაპზე ის თითო ,,მეს“ თმობს და ამ მორიგი ,,მეს“ მოკვდინებით, მორიგ კერპს ამსხვრევს და მორიგ კოლექტივს ტოვებს. ასე თავისუფლდება და ვითარდება ის – თანდათან გამოდის ყოველდღიურობის მონობის წნეხისგან. ,,მესგან“, რომელიც გვთრგუნავს და არ გვაძლევს ფრთების გაშლის საშუალებას. რომელიც გვზღუდავს, რაღაც პირობითი აკრძალვებითა და წესებით, გვბორკავს კონკრეტული გარემოებებით და თავს გვახვევს, თუნდაც კაცთმოყვარე თუ პროგრესულ, მაგრამ მაინც კოლექტივიდან წამოსულ, ზემოდან დაშვებულ, მიღებულ, შაბლონურ შეხედულებებს.

   გადახედავ შენში არსებულ შეხედულებათა სისტემას, ჩვევებს, იმ ეტაპისთვის მორიგ კერპს უკუაგდებ და გადადიხარ უფრო მაღალი ხარისხის თავისუფლების სივრცეში, სადაც მორიგი კერპები გელოდება და ყველაფერი ისევ თავიდან… წინააღმდეგ შემთხვევაში, განვითარება წყდება, ადამიანი ქვავდება და თვით იქცევა კერპად.

ასე, ამ ,,მეების“ მოკვდინებით იზრდება ადამაინი… ჰო, როგორც იქნა მოვიცალე და ვონეგუტს ამჟამად ვკითხულობ. აი, სპექტაკლიც დასრულდა, ეგაა სულ.

 

ზურაბ ოდილავაძე. 2013 წელი, იანვარი.

 

 

Posted in Uncategorized | Leave a comment